نشست اصول علمی اخلاقی در فرآیند پژوهش با حضور دکتر مرتضی کوکبی برگزار شد

به مناسبت گرامی داشت هفته پژوهش و به همت انجمن کتابداری و اطلاع رسانی استان قم و با همکاری انجمن دانشجویی علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه قم «نشست علمی اصول اخلاقی در فرآیند پژوهش» با سخنرانی جناب آقای دکتر مرتضی کوکبی برگزار شد.

در این نشست پس از تلاوت قرآن و سرود جمهوری اسلامی ایران ابتدا جناب آقای دکتر مهدی محمدی رییس انجمن کتابداری و اطلاع رسانی قم و مدیریت پژوهش دانشگاه قم ضمن خیر مقدم حضور دکتر کوکبی به ارائه مطالبی در خصوص شخصیت دکتر کوکبی پرداختند. ایشان دکتر کوکبی را فردی تیزبین و ریزبین در امر پژوهش معرفی کردند و به مقاله ایشان که به موضوع فهرست نویسی پیش از انتشار کتابخانه ملی در سال های ۶۸ پرداخته بود اشاره فرمودند. همچنین دقت دانشجویان دکتر کوکبی در نوشتن پایان نامه را نیز یکی از دلایل همین تیزبینی استاد عنوان کردند. دکتر محمدی عنوان کردند که الگو قرار دادن استاد کوکبی باعث می شود که بتوانیم به امر مهم درست نوشتن و مهمتر از آن اخلاقی نوشتن توجه ویژه داشته باشیم.

در ادامه کلیپی به منظور معرفی استاد و آشنایی با فعالیت های پژوهشی و علمی دکتر کوکبی پخش شد. سپس جناب آقای دکتر کوکبی به ارائه مطالب خود در مورد اهمیت اخلاق در پژوهش و همچنین شناخت تخلفات پژوهشی پرداختند:

ایشان ابتدا به مقاله پرفسور چامسکی با موضوع تبدیل دانشگاه ها به بنگاه های تجاری پرداختند و به این نکته اشاره کردند که یکی از ضعف های آموزش عالی امریکا که در این مقاله به آن اشاره شده است قطع ارتباط میان استاد و دانشجو می باشد و همچنین نگاه مادی و تجاری به امر آموزش که متاسفانه در سال های اخیر ما در کشور خودمان نیز به این سمت حرکت کرده ایم. دکتر کوکبی در ادامه به اهمیت پرداختن به موضوع تخلفات پژوهشی اشاره کردند و نمونه هایی از انواع سرقت ادبی را بیان کردند. دکتر کوکبی سرقتی علمی یا ادبی مانند انتشار مقاله و یا کتاب شخص دیگر به نام خود و یا انتشار یک مقاله یا کتاب با عناوین مختلف را نمونه هایی از سرقت ادبی برشمردند که افزودند که سرقت های ادبی و تخلفات این چنین شناخته شده تر هستند و جامعه علمی آشنایی بیشتری با آنها دارد، اما آنچه در این میان اهمیت دارد بخشی از تخلفات پژوهشی و علمی می باشد که بیشتر اخلاقی بوده جامعه علمی کمتر به آنها پرداخته است. ایشان در ادامه نمونه هایی از این دسته از تخلفات پژوهشی را برشمردند:

دکتر کوکبی وقت کافی نگذاشتن استاد راهنما یک پایان نامه برای دانشجو و پژوهش وی را نمونه ای تخلف پژوهشی دانستند. نمونه ای دیگر را عمل نکردن اساتید مشاور پایان نامه به وظایف خود دانسته و فرمودند در ایران اساتید مشاوره گاهی اصلا درگیر پایان نامه نمی شوند و تنها با تورق نسخ نهایی پایان نامه آن را تایید کرده و اساتید به نقش مشاوره ای خود عمل نمی کنند. از دیگر تخلفات پژوهشی ارفاق کردند در نمرات پایان نامه ها دانستند، ایشان همچنین چشم پوشی از مشکلات پایان نامه ها و پژوهش ها مانند مشکل در تعاریف عملیاتی پژوهش یا عدم استفاده از تعاریف عملیاتی، انتخاب شیوه اشتباه روش پژوهش، بررسی نشدن پرسشنامه دانشجویان توسط متخصصان حوزه پژوهشی، عدم آشنایی اساتید راهنما و مشاور به آمار و شیوه های صحیح آماری را نیز بخشی از تخلفات حوزه پژوهش دانستند. ایشان در پایان حوزه تخلفات پژوهشی را حوزه ای گسترده دانسته و پرداختن به آن را لازم و خواستار نگاه ویژه به این بخش شدند.

پس از اتمام سخنرانی دکتر کوکبی دانشجویان و اساتید پرسش های خود را در زمینه اخلاق مداری پژوهش و تخلفات پژوهشی مطرح کردند.

در پایان و در بخش تجلیل از پژوهشگران و دانشجویان برتر رشته در استان قم ابتدا جناب دکتر مرتضی محمدی استانی مسئول کمیته پژوهش انجمن کتابداری و اطلاع رسانی استان قم به ارائه گزارشی از روند انتخاب برترین های رشته پرداختند و با حضور جناب آقای دکتر فولادی رییس دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه قم و جناب آقای دکتر حبیب زاده معاون آموزشی و پژوهشی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه قم از برگزیدگان با اهدای تدیس و لوح تقدید تجلیل به عمل آمد. اسامی برگزیدگان به شرح ذیل است:

برگزیدگان بخش پژوهشگر برتر:

جناب آقای دکتر زارعی (مقطع دکتری)

سرکار خانم نیره جعفری فر (مقطع کارشناسی ارشد)

سرکار خانم معصومه امید (مقطع کارشناسی)

برگزیدگان بخش دانشجویی:

سرکار خانم نیره خداداد شهری (دانشجوی مقطع دکتری)

سرکار خانم ندا کریمی راهجردی (دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد)

سرکار خانم فائزه نجاتی (دانشجوی مقطع کارشناسی)

آقایان محمدحسن سلطان پور و ایمان نریمانی (دانشجویان شایسته تقدیر در مقطع کارشناسی)


  1. هماوندی گفت:

    با سلام
    شادباش و تبریک به همه دوستان برگزیده خصوصا خانم جعفری فر و به امید استمرار فعالیت‌ها و موفقیت های ایشان.
    و تبریک مخصوص به دانشجویان با انگیزه خانم نجاتی و خانم ابراهیمی.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *