به گزارش کمیته روابط عمومی Ùˆ اطلاع‌رسانی انجمن کتابداری Ùˆ اطلاع‌رسانی استان قم دومین نشست علمی انجمن با عنوان تجارب ارائه خدمات کتابخانه‌ای در ایام کرونا با Øضور کتابداران Ùˆ کارشناسان کتابخانه‌های استان قم دوشنبه ۵ خرداد ماه ۹۹ ساعت ۲۲ از طریق صÙØÙ‡ اینستاگرام انجمن قم به صورت لایو برگزار گردید. دبیر این نشست دکتر عیسی زارعی (نائب رئیس انجمن کتابداری Ùˆ اطلاع‌رسانی استان قم) بود. در این Ú¯Ù¾ Ùˆ Ú¯Ùت مجازی نمایندگان کتابخانه‌های دانشگاه قم، دانشگاه علوم پزشکی قم، کتابخانه‌ عمومی روستای مبارک آباد قم Ùˆ کتابخانه عمومی امام علی (ع) به بیان دیدگاه‌ها Ùˆ تجارت ارائه خدمات خود در ایام کرونا پرداختند.
دکتر عیسی زارعی با بیان مقدمه‌ای درباره پژوهشهای مربوط به ارتباط مساله‌ای با عنوان “بØران‌” Ùˆ نهادی همچون “کتابخانه”ØŒ Ú¯Ùت: مطالعات مربوط به ارتباط این دو مقوله، به دو بخش تقسیم می‌شود: یکی مطالعات مربوط به بØرانهایی Ú©Ù‡ برای خود کتابخانه پیش می‌آید Ùˆ منابع Ùˆ امکانات آن را تهدید می‌کند (مثل سیل Ùˆ آتش‌سوزی Ùˆ…)ØŒ Ùˆ دسته دوم مطالعاتی Ú©Ù‡ نقش کتابخانه‌ها را در مدیریت Ùˆ کنترل بØرانهایی بررسی می‌کند Ú©Ù‡ برای جامعه Ùˆ مردم رخ می‌دهد. به‌نظر می‌رسد Øجم بØث‌ها Ùˆ پژوهشهای دسته دوم، یعنی مشارکت Ùعال کتابخانه‌ها در مدیریت بØران‌های اجتماعی بسیار اندک بوده است. لذا ضروری است Ú©Ù‡ در این خصوص باهم Ú¯Ùتگوی هم‌اÙزا داشته باشیم Ùˆ تجربیات Ù†Øوه مواجهه با بØران اخیر (همه‌گیری کرونا) را به اشتراک بگذاریم. چنین Ú¯Ùتگوهایی می‌تواند به انباشت تجربه‌ها Ùˆ الگوگیری سایر کتابداران Ú©Ù…Ú© شایانی نماید. وی در ادامه از نمایندگان کتابخانه‌های استان قم دعوت نمود Ú©Ù‡ به بیان تجربیات ارائه خدمات کتابخانه متبوع خود در دوران کرونا بپردازند
آقای دکتر دادگر (معاون کتابخانه مرکزی دانشگاه قم) به بیان تجربیات خود در زمینه ارائه خدمات در ایام کرونا پرداختند. دکتر دادگر به ارائه خدمات در بستر شبکه‌های اجتماعی اشاره داشتند Ú©Ù‡ در این ایام، Ùعالیت در Ùضای مجازی بسیار متنوع‌تر Ùˆ بیشتر شد. ÙˆÛŒ از اÙزایش عضوها Ú†Ù‡ دانشجویان Ùˆ Ú†Ù‡ اساتید در کانال‌های دانشگاه Ùˆ کتابخانه خبر داد. از سمت اساتید، دانشجویان Ùˆ دانشگاه بسیار مورد تقاضا قرار گرÙتیم. در ابتدا، Ùایل‌های عمومی Ùˆ راهنماها در دستور کار قرار گرÙت Ùˆ به تولید Ù…Øتوا در این بخش مبادرت گردید. بسیاری از پایان‌نامه‌های اسکن‌شده برای ارسال آماده گردید. Ùایل‌های صوتی Ùˆ تصویری برای استÙاده از پایگاه‌ها Ùˆ سایر خدمات برخط دانشگاه قم در بخش آموزش مجازی نیز تهیه Ùˆ به گروه‌های مختل٠ارسال می‌گردید. با پیشنهاد کتابخانه مرکزی دسترسی به پایگاه‌های لاتین با همکاری مرکز Ùناوری اطلاعات دانشگاه از IP-Base به Account-Base به علت عدم Øضور دانشجویان Ùˆ اساتید در Ù…Øوطه دانشگاه، تغییر پیدا کرد. معاون کتابخانه مرکزی دانشگاه قم مشکل عمده در ارائه خدمات در این زمان را عدم آشنایی دانشجویان Ùˆ اساتید با ارائه خدمات در بستر مجازی دانستند. ÙˆÛŒ از تجربه کتابخانه برای ارائه خدمات پایگاه‌های اطلاعاتی به دانشجویان دکتری این دانشگاه (۸۰۰ Ù†Ùر) Ùˆ استقبال بسیار زیاد آنها اشاره داشت.
در بخش دیگر، سرکار خانم جعÙری‌Ùرد (کتابدار کتابخانه دانشگاه علوم پزشکی قم) به بیان ارائه تجربیات خود در این بØران اشاره کردند. ÙˆÛŒ از Ùشار اولیه در اوایل اسÙند ماه سال قبل Ùˆ پیدا شدن ویروس کرونا در بیمارستان‌های دانشگاه علوم پزشکی قم Ùˆ مثبت شدن آزمایش دو تن از کتابداران این مجموعه دادند. ۷ دانشکده Ùˆ ۷ بیمارستان مجموعه دانشگاه علوم پزشکی از اول اسÙند ماه در آماده باش کامل قرار گرÙتند Ùˆ کتابخانه نیز در بستر شبکه‌های اجتماعی داخلی Ùˆ خارجی به اعضای هیئت علمی Ùˆ کادر درمان، ارائه خدمات دادند Ùˆ به نوعی کتابداران، دستیاران پزشکان بودند. از آنجا Ú©Ù‡ در اوایل شروع ویروس کرونا درباره آن اطلاعات Ùˆ مطالب علمی بسیار Ú©Ù…ÛŒ وجود داشت، نسبت به جستجوی در Ùضای وب مبادرت گردید. مشکل عمده در این زمان مبØØ« آلودگی اطلاعات Ùˆ شایعات بسیار بود. مثلاً شایعه عدم استÙاده از ماسک بسیار در شیوع آن در ابتدا متاسÙانه بسیار موثر بود.
طبق ساز Ùˆ کار تعری٠شده در دانشگاه، مقالات Ùˆ مطالب علمی در سامانه دانشگاه بارگزاری Ùˆ پزشکان Ùˆ کادر درمان نسبت به آن بازخورد می‌دادند. با همکاری معاونت تØقیقات Ùˆ Ùناوری دانشگاه برنامه کاربردی ویروس کرونا طراØÛŒ شد Ùˆ وظیÙÙ‡ تولید Ù…Øتوا بر عهده کتابداران قرار گرÙت. این برنامه از طریق وب سایت دانشگاه علوم پزشکی دانشگاه قم قابل دانلود است. کتابدار دانشگاه علوم پزشکی قم از طراØÛŒ پروتکل مراقبتی کتابداران خبر داد. ÙˆÛŒ استÙاده از دستکش را باعث آسیب به پوست دست دانست Ùˆ استÙاده از کرم‌های مرطوب‌کننده را مطابق پروتکل سازنده دانست. ÙˆÛŒ به رعایت Ùاصله‌گذاری اجتماعی در ارائه خدمات Ùˆ گردشی‌بودن کتابدارن بخش امانت اشاره کرد. ÙˆÛŒ از قرنطینه ۹ روزه کتاب‌های دریاÙتی در بخشی مجزا خبر داد Ùˆ خواهان تقویت مهارت‌های Øوزه دیجیتال کتابداران جهت ارائه خدمات بهتر شد.
مهمان سوم این نشست، سرکار خانم Ùردوس نادعلی‌زاده مسئول کتابخانه عمومی Øضرت ولیعصر(عج) روستای مبارک آباد قم بودند. خانم نادعلی‌زاده به ارتباط با معلمان روستا جهت معرÙÛŒ Ùˆ ترویج Ùعالیت‌های Ùرهنگی کتابخانه اشاره داشتند. به زعم وی، به علت Ùقدان برخی از امکانات ارتباطی در مناطق Øاشیه شهری Ùˆ روستایی، رویکرد ارائه خدمات باید تغییر کند. این مسئول کتابخانه به ارتباط اعضا Ùˆ کتابخانه به صورت Øضوری اشاره کرد. ÙˆÛŒ داشتن ارتباط Ùراتر از یک عضو با مراجعان را در عدم Ùراموشی کتابخانه از سوی اعضا بسیار موثر دانست. ÙˆÛŒ ابراز همدردی Ùˆ شنیدن مطالب Ùˆ مشکلات آنها را در جذب اعضا بسیار سودمند بیان کرد. مسئول کتابخانه Øضرت ولیعصر(عج) در ادامه مباØØ« خود به گزارش ایÙلا در مورد خدمات در ایام کرونا در Ø³Ø·Ø Ø¬Ù‡Ø§Ù† پرداخت. به عنوان مثال در آمریکا، کتابخانه‌های عمومی به طبخ Ùˆ توزیع غذای گرم میان اعضا Ùˆ Øتی برخی از کتابخانه‌ها، پارکینگ خود را به صورت رایگان در اختیار اعضا قرار می‌دادند. در هند کتابخانه‌ها میان اعضا ماسک رایگان توزیع می‌کردند Ùˆ در استرالیا نیز کمپین ما برمی‌گردیم به راه اÙتاد. در بریتانیا کتابخانه‌های عمومی با اÙرادی Ú©Ù‡ در انزوا قرار گرÙته بودند، تماس تلÙÙ†ÛŒ برقرار می‌کردند. چنین شیوه‌های ارتباط‌گیری باعث ارتباط Ùˆ تقویت نهاد کتابخانه در اذهان جامعه Ùˆ تاثیرگذاری آن خواهد شد. ÙˆÛŒ ارتباط با مدارس Ùˆ معلمان Ùˆ دانش‌آموزان در روستا به صورت Øضوری در جهت ارائه خدمات کتابخانه خود بسیار سودمند دانست. ÙˆÛŒ در انتها به Ø·Ø±Ø Ø¹Ø±ÙˆØ³Ú© دانا Ùˆ اجرای آن در برنامه‌های Ùرهنگی کتابخانه Øضرت ولیعصر(عج) پرداخت.
مهمان آخر این نشست، سرکار خانم رخساره Ù…Øمدی کتابدار کتابخانه عمومی امام علی (ع) بودند. ÙˆÛŒ در ابتدای سخنان خود از دعوت نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور از کتابداران جهت Ùعالیت در Ùضای مجازی Ùˆ ارسال دستورالعملی جامع جهت Ùعالیت در این Ùضا خبر دادند. ÙˆÛŒ به Ùعالیت‌هایی از قبیل ایجاد گروه‌های قصه‌گویی مجازی، نقد مجازی کتاب، ترویج برنامه‌های Ùرهنگی نهاد از جمله جشنواره کتابخوانی رضوی، تولید Ù…Øتوای آموزشی، خاطره‌گویی، قصه‌گویی، هایکو کتاب، مثنوی‌خوانی Ùˆ ارسال تصاویر خلاقانه با کتاب در بستر Ùضای مجازی اشاره کرد. کتابخانه عمومی امام علی (ع) در این ایام بسیار Ùعال بود. ÙˆÛŒ به تهیه راهنمای آموزشی شبکه‌های مجازی، Ù†Øوه استÙاده از برنامه شاد Ùˆ طاقچه برای اعضا اشاره کردند. خانم Ù…Øمدی بزرگترین مشکل در ارائه خدمات در این ایام را عدم آشنایی Ùˆ نداشتن تلÙÙ† همراه هوشمند اعضا Ùˆ عدم آگاهی والدین آنها دانست.
این نشست از طریق لینک ذیل قابل مشاهده است:
https://www.aparat.com/v/H3jF5
لازم به ذکر است Ú©Ù‡ سومین نشست انجمن کتابداری Ùˆ اطلاع‌رسانی استان قم در این زمینه، دوشنبه Ù‡Ùته بعد ۱۲ خرداد ماه ساعت ۲۱:۳۰ از طریق صÙØÙ‡ اینستاگرام انجمن برگزار خواهد شد. موضوع سومین نشست بیان تجربیات سایر کتابخانه‌های استان قم در بØران کرونا خواهد بود.
دیدگاهتان را بنویسید